Δημοσιογραφική Διάσκεψη
Ταξιδεύετε αεροπορικώς: Γνωρίζετε τα Δικαιώματά σας;
Στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον όπως έχει διαμορφωθεί με την ελεύθερη διακίνηση των πολιτών, ολοένα και περισσότεροι πολίτες ταξιδεύουν κάθε χρόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τουρισμό, επισκέψεις σε συγγενείς και φίλους, επαγγελματικούς λόγους ή σκοπούς επιμόρφωσης. Ωστόσο, η συνεχής αύξηση του αριθμού πολιτών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, έγινε αιτία πρόκλησης αρκετών προβλημάτων, που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τους καταναλωτές. Κάθε χρόνο, εκατομμύρια Ευρωπαίοι επιβάτες βρίσκονται αντιμέτωποι με διάφορες δυσάρεστες εκπλήξεις σε αεροδρόμια της Ε.Ε., όπως η υπερκράτηση θέσεων, καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσεων, απώλεια ή καθυστέρηση παραλαβής των αποσκευών τους. Δεδομένα που αναμφίβολα προκαλούν στους επιβάτες μεγάλη αναστάτωση και απώλεια χρόνου.
Κάτω από αυτά τα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε ένα σύνολο δικαιωμάτων για να διασφαλίσει την ορθή αντιμετώπιση των επιβατών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, σε προγραμματισμένες και ναυλωμένες πτήσεις από αερολιμένα κράτους μέλους ή προς αερολιμένα άλλου κράτους μέλους, εφόσον η πτήση εκτελείται από αεροπορική εταιρεία της Ε.Ε.
Μολονότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πραγματοποιήσει άλματα τα τελευταία χρόνια όσον αφορά την καθιέρωση κοινών δικαιωμάτων για τους επιβάτες που ταξιδεύουν αεροπορικώς, δυστυχώς η πλειοψηφία των πολιτών δεν γνωρίζει τα δικαιώματα αυτά. Σύμφωνα με πρόσφατο ειδικό ευρωβαρόμετρο, αναφορικά με τα δικαιώματα των επιβατών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, 6 στους 10 Ευρωπαίους δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους όταν αγοράζουν αεροπορικό εισιτήριο. Συγκεκριμένα, το 59% των επιβατών δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Μόνο 34% τα γνωρίζουν, και ένα 7% δεν έχουν σχηματίσει ακόμη άποψη για το θέμα. Όσον αφορά την Κύπρο, το ποσοστό των επιβατών που δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με τον μέσο όρο της Ευρώπης και ανέρχεται στο 56%. Δηλαδή, περισσότεροι από τους μισούς Κύπριους που ταξιδεύουν αεροπορικώς δεν γνωρίζουν τα δικαιώματα τους.
Τις προσεχείς εβδομάδες, χιλιάδες συμπατριώτες μας αναμένεται να ταξιδέψουν αεροπορικώς για τις θερινές τους διακοπές. Η έγκαιρη ενημέρωση για τα δικαιώματά τους θα συμβάλει στην αποφυγή πολλών προβλημάτων και αναστατώσεων. Για το λόγο αυτό, πραγματοποίησα μια μικρή έρευνα προκειμένου να ενημερωθώ για τα δικαιώματα όσων ταξιδεύουν αεροπορικώς.
Δικαιώματα Επιβατών
Σύμφωνα με την υφιστάμενη Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, τα βασικότερα δικαιώματα των επιβατών έχουν να κάνουν κυρίως με την υπερκράτηση θέσεων, την καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσεων, την απώλεια η καθυστέρηση παραλαβής των αποσκευών, τα πακέτα διακοπών και την πρόσβαση στα αεροπλάνα των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
1. Υπερκράτηση Θέσεων
Όταν ο αριθμός των επιβατών υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, η αεροπορική εταιρεία οφείλει, καταρχάς, να ζητήσει εθελοντές για να παραιτηθούν από τις θέσεις τους, προσφέροντας τους άλλα οφέλη, όπως η δυνατότητα επιλογής μεταξύ της επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου (με δωρεάν πτήση προς το αρχικό σημείο αναχώρησης, όπου αυτό ισχύει) και της εξασφάλισης εναλλακτικού τρόπου μετάβασης στον τελικό προορισμό. Οι υπόλοιποι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση ως ακολούθως:
• 250 ευρώ για πτήσεις κάτω από 1500χλμ.,
• 400 ευρώ για πτήσεις μεγαλύτερης απόστασης στο εσωτερικό της Ε.Ε.,
• 400 ευρώ για άλλες πτήσεις μεταξύ 1500χλμ. και 3000χλμ.,
• 600 ευρώ για πτήσεις πάνω από 3500χλμ., εκτός Ε.Ε.
2. Ματαίωση Πτήσης
Σε περιπτώσεις ματαίωσης της πτήσης, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να εξασφαλίσει στους ταξιδιώτες:
• Επιλογή επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου (με δωρεάν πτήση προς το αρχικό σημείο αναχώρησης όπου αυτό ισχύει) ή εναλλακτική δυνατότητα μεταφοράς στον τελικό προορισμό.
• Γεύματα και αναψυκτικά, μεταφορά και διαμονή σε ξενοδοχείο (όταν απαιτείται) και επικοινωνιακές διευκολύνσεις.
• Αποζημίωση (όπως στην περίπτωση άρνησης επιβίβασης), εκτός και αν έχει γίνει έγκαιρη ενημέρωση και έχει δοθεί στους επιβάτες εναλλακτική λύση-πτήση που χρονικά δεν απέχει σημαντικά από την ακυρωθείσα πτήση.
3. Καθυστέρηση Πτήσης
Σε περίπτωση καθυστέρησης της πτήσης:
• Δύο (2) ή περισσότερων ωρών για πτήσεις που καλύπτουν απόσταση μέχρι και 1500χλμ.,
• Τριών (3) ή περισσότερων ωρών για ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1500χλμ. και όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1500-3500 χλμ.,
• Τεσσάρων (4) ή περισσότερων ωρών για πτήσεις που καλύπτουν απόσταση μεγαλύτερη των 3500 χλμ. εκτός ΕΕ,
η αεροπορική εταιρεία οφείλει να παρέχει στους επιβάτες γεύματα και αναψυκτικά, μεταφορά και κατάλυμα σε ξενοδοχείο (αν η πτήση αναχωρεί την επόμενη ημέρα) και επικοινωνιακές διευκολύνσεις.
Εάν η καθυστέρηση είναι μεγαλύτερη των 5 ωρών, η αεροπορική εταιρεία έχει επίσης υποχρέωση, να προσφέρει επιστροφή του πλήρους αντίτιμου του εισιτηρίου εντός 7 ημερών ή πτήση επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησης το συντομότερο δυνατό.
Οι αεροπορικές εταιρείες εξαιρούνται της υποχρέωσης αποζημίωσης μόνο στις περιπτώσεις που προκύπτουν «έκτακτες περιστάσεις», όπου για απρόβλεπτους λόγους, εκτός του δικού τους ελέγχου, δεν είναι σε θέση να αποτρέψουν την πρόκληση ανωμαλίας στην εκτέλεση της πτήσης (π.χ. λόγοι ασφάλειας, απροειδοποίητες απεργίες κλπ). Όμως ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αεροπορικές εταιρείες έχουν υποχρέωση να παρέχουν πληροφόρηση και φροντίδα στους επιβάτες.
4. Απώλεια, πρόκληση ζημιών ή καθυστέρηση των αποσκευών
Σε περίπτωση απώλειας, πρόκλησης ζημιών ή καθυστέρησης των αποσκευών, οι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση που δεν μπορεί να υπερβεί τα 1220 ευρώ. Όσον αφορά την πρόκληση ζημιών στις αποσκευές, οι επιβάτες οφείλουν να υποβάλουν αίτηση αποζημίωσης στην αεροπορική εταιρεία εντός επτά εργάσιμων ημερών από την παραλαβή των αποσκευών τους. Για την καθυστερημένη παραλαβή των αποσκευών, η αίτηση αποζημίωσης πρέπει να υποβληθεί εντός 21 ημερών.
5. Πακέτα Διακοπών
Οι διοργανωτές και οι πωλητές πακέτων διακοπών είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν στους πελάτες τους ακριβείς και αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τα πακέτα διακοπών για τα οποίες έχουν κάνει κράτηση. Είναι επίσης υποχρεωμένοι να τηρούν τους συμβατικούς όρους και να προστατεύουν τους επιβάτες σε περίπτωση αφερεγγυότητας. Οι πράκτορες πακέτων διακοπών οφείλουν να παρέχουν ακριβείς πληροφορίες για τα πακέτα για τα οποία πραγματοποιούνται κρατήσεις, να τηρούν τις συμβατικές υποχρεώσεις και να προστατεύουν τους επιβάτες σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή.
6. Άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα;
Βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ, τα άτομα με αναπηρία και/ή μειωμένη κινητικότητα προστατεύονται ώστε να αποφεύγεται η διακριτική μεταχείρισή τους κατά την κράτηση της θέσης τους και κατά την επιβίβασή τους στο αεροσκάφος. Έχουν επίσης το δικαίωμα να ζητήσουν ειδική βοήθεια στους αερολιμένες (κατά την αναχώρηση, την άφιξη και τη διέλευση) και επί του αεροσκάφους. Για να διευκολυνθεί η παροχή της βοήθειας, συνιστάται η εκ των προτέρων ενημέρωση των αεροπορικών εταιρειών για τις ανάγκες σας.
Εξασφάλιση Δικαιωμάτων των Επιβατών
Σε περίπτωση που ο επιβάτης πιστεύει ότι έχουν καταπατηθεί τα δικαιώματα του ή δεν έχει ικανοποιηθεί πλήρως, οφείλει να το γνωστοποιήσει στην αεροπορική εταιρεία ή στο διοργανωτή των οργανωμένων διακοπών. Εάν το αίτημα του δεν ικανοποιηθεί, ο επιβάτης μπορεί να συμβουλευτεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Κύπρου στο τηλέφωνο 22867177 ή οποιοδήποτε Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή/Εθνική Οργάνωση Καταναλωτή σε οποιαδήποτε χώρα. Εάν ο επιβάτης υποστεί ζημιά από μη τήρηση της κοινοτικής νομοθεσίας, μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο άσκησης ιδιωτικής αγωγής στα εθνικά δικαστήρια.
Αναμφίβολα σ’ αυτή την προσπάθεια ενημέρωσης του κοινού, πολύ σημαντική θα είναι και η συμβολή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Σας ευχαριστώ για την παρουσία σας εδώ σήμερα και για το έργο που επιτελείτε.
Χρήσιμες Ιστοσελίδες
Δικαιώματα Επιβατών
Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Κύπρου
Στοιχεία Επικοινωνίας με τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτή σε άλλες χώρες
