Ημέρα της Γυναίκας: Η ισοτιμία βελτιώνει την κοινωνία

Η ισοτιμία βελτιώνει την κοινωνία. Με αυτό το σύνθημα γιορτάζουμε φέτος, την εκατοστή επέτειο από την καθιέρωση της 8ης Μαρτίου ως «Ημέρα της Γυναίκας». Στο επίκεντρο των εορτασμών βρίσκεται ο σεβασμός, η εκτίμηση και η αγάπη προς τη φύση της γυναίκας αλλά και τα οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά επιτεύγματά της. Ωστόσο, η σημερινή ημέρα αποτελεί υπενθύμιση των ανισοτήτων που παραμένουν και μια καλή ευκαιρία να θέσουμε νέους στόχους για την επίτευξη της ισότητας ανάμεσα στα δύο φύλα.

Το φαινόμενο της γυάλινης οροφής, το χάσμα αμοιβών, η έλλειψη υποστηρικτικών μέτρων, η νοοτροπία και οι αντιλήψεις είναι ορισμένοι παράγοντες που λειτουργούν ευνοϊκά ως προς την διατήρηση αυτών των ανισοτήτων. Το φαινόμενο της γυάλινης οροφής δεν επιτρέπει στη γυναίκα να πάρει τη θέση που της αρμόζει στα κοινωνικά και επαγγελματικά δρώμενα του τόπου. Τα στοιχεία που δίνει η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία στον τομέα της ανέλιξης δείχνουν ξεκάθαρα ότι η γυάλινη οροφή εμποδίζει τις γυναίκες από το να φτάσουν στην ανώτατη βαθμίδα της ιεραρχίας γεγονός που καταδεικνύει ότι υπάρχουν βαθιά ριζωμένες συντηρητικές αντιλήψεις εις βάρος των γυναικών.

Επίσης, τα στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας καταδεικνύουν πως οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσον όρο, 17,5% λιγότερα από τους άνδρες για την ίδια ή ίσης αξίας εργασία. Οι διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων επηρεάζουν καθοριστικά τις συνολικές αποδοχές της επαγγελματικής ζωής και ως εκ τούτου τις συντάξεις των γυναικών. Χαμηλότερες αποδοχές σημαίνουν χαμηλότερες συντάξεις και αυτό προκαλεί αυξημένο κίνδυνο φτώχειας για τις ηλικιωμένες γυναίκες.

Το χάσμα στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων είναι συνέπεια των συνεχιζόμενων διακρίσεων και ανισοτήτων στην αγορά εργασίας οι οποίες, στην ουσία, επηρεάζουν κυρίως τις γυναίκες. Σύμφωνα με έκθεση Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα ανδρών και γυναικών, η δυσκολία εξισορρόπησης από τη γυναίκα της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, του διπλού δηλαδή ρόλου που αυτή έχει αναλάβει στη σύγχρονη κοινωνία ως μητέρα και εργαζόμενη, αποτελεί έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την βελτίωση της θέσης της στην αγορά εργασίας.

Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος χρειάζεται η κοινωνία να αντικρίσει ακόμη πιο προοδευτικά το θέμα της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Πέραν της αλλαγής στη νοοτροπία, το κράτος και η πολιτεία οφείλουν να προχωρήσουν στη λήψη μέτρων στήριξης της εργαζόμενης γυναίκας. Κατά κύριο λόγω, η επίτευξη του στόχου της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στο χώρο εργασίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από την στήριξη και τις διευκολύνσεις που προσφέρονται στις εργαζόμενες μητέρες που προσπαθούν να συνδυάσουν επιτυχώς επαγγελματική και οικογενειακή ζωή. Η βελτίωση των υπηρεσιών φύλαξης των παιδιών, η κάλυψη ή επιδότηση των τροφείων από το κράτος, ο εκσυγχρονισμός του νόμου γονικής άδειας και άδειας μητρότητας αποτελούν μέτρα προς την σωστή κατεύθυνση. Και οπωσδήποτε, η διασφάλιση της ισότητας σε όλα τα επίπεδα εγγυάται την πλεύση της κοινωνίας μας, προς την ανάπτυξη και την πρόοδο.

Ισότητα Ανδρών και Γυναικών - Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου

Με αφορμή τα πρόσφατα στοιχεία του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου που αφορούν την ισότητα των δύο φύλων δηλώνω τα εξής:

Τα στοιχεία που παραθέτει το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (10/1/2011) δείχνουν ότι στα ζητήματα που αφορούν της σχέσης ισοτιμίας ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε. Η ανισότητα και η υποαντιπροσώπευση κυριαρχούν σε πολλά σημαία της κοινωνικής μας ζωής. Οι αριθμοί που παρέχει το Ινστιτούτο είναι πολύ χαρακτηριστικοί. Ξεχωρίζω:

• Μόνο 2 στους 33 δημάρχους είναι γυναίκες.

• Μόνο 2 γυναίκες Υπουργοί στο 11μελές Υπουργικό Συμβούλιο.

• Μόνο 2 Γενικές Διευθύντριες στα 11 Υπουργεία.

• Μόνο 8 γυναίκες βουλευτές σε σύνολο 56 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων.

• Μόνο 20.3% είναι η γυναικεία εκπροσώπηση στα Δημοτικά Συμβούλια.

Θεωρώ ότι η μελέτη του Ινστιτούτου είναι μια πολύ χρήσιμη ευκαιρία να δούμε ξανά το μεγάλο ζήτημα της ισοτιμίας ανδρών και γυναικών μέσα από καλύτερες προϋποθέσεις αφού η συμμετοχή μας στην ΕΕ δημιουργεί τις συνθήκες για πρόοδο. Η πολιτική, η κοινωνική και η πολιτιστική μας ζωή θα ωφεληθούν περαιτέρω με την πιο ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών, με την ανάδειξή τους σε θέσεις με πιο σημαντικές ευθύνες για να μπορεί η κοινωνία μας να συμβάλλει με πληρότητα σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων της. Η σύγχρονη Κύπρος χρειάζεται να καλύψει τα κενά της και να δώσει τη δυνατότητα σε όλα τα μέλη της, χωρίς διακρίσεις και προκαταλήψεις, να προσφέρουν μέσα σε συνθήκες ισοτιμίας και περισσότερης δημοκρατικής νομιμοποίησης για ολόκληρο το πολιτικό μας σύστημα.

Μοριοδότηση Ανδρών για σκοπούς Προαγωγής λόγω στρατιωτικής Θητείας

Τη χορήγηση πρόσθετων μονάδων στους άνδρες εκπαιδευτικούς που υπηρέτησαν τη στρατιωτική τους θητεία, για σκοπούς προαγωγής τους στην εκπαιδευτική υπηρεσία συζήτησε σήμερα η Επιτροπή Παιδείας της Βουλής. Σε δηλώσεις της μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας, η βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου είπε ότι η Επιτροπή αποφάσισε να αποκαταστήσει τη μοναδική αδικία που υπάρχει και υπήρχε εις βάρος των ανδρών εκπαιδευτικών, προσθέτοντας ότι «οι άνδρες που υπηρέτησαν δύο χρόνια στο στρατό ή ακόμη και αυτή η μοναδική περίπτωση η θητεία του 1974 που υπηρέτησαν τρία χρόνια στο στρατό κατά τη διάρκεια της εισβολής θωρούμε και δίκαιο και λογικό να αποκατασταθεί αυτή η αδικία''.

Ανέφερε ότι το ΔΗΚΟ είναι έτοιμο να ψηφίσει ''αυτή την πρόταση νόμου γιατί πραγματικά είναι προς τη σωστή κατεύθυνση''. Θεωρούμε, είπε η κ. Κυριακίδου, ''πως θα πρέπει να τύχει αξιολόγησης και αποκατάστασης'' το θέμα των εκπαιδευτικών που έχουν προαχθεί στη θέση του Διευθυντή ή Επιθεωρητή ''και η ίδια θητεία να θεωρηθεί ως αρχαιότητα αντί ως μοριοδότηση κάτι το οποίο θα πρέπει να εξετάσουμε για να είναι συνταγματικό''.

Ισότητα στο Χώρο Εργασίας

Η πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας ανέδειξε για πολλοστή φορά το φαινόμενο των διακρίσεων και των ανισοτήτων ανάμεσα στα δύο φύλα στον τομέα της απασχόλησης. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, κυρίως μετά και την ένταξη μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έγιναν σημαντικά βήματα προόδου σε σχέση με το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα στο χώρο εργασίας. Ωστόσο, παρόλο που η Κύπρος κατέχει ένα από τα πιο ψηλά ποσοστά στην Ευρώπη σε σχέση με την συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η πρόοδος αυτή δεν συνοδεύτηκε και σε άλλους τομείς έτσι ώστε να επέλθει πραγματική ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στον τομέα της απασχόλησης.

Σύμφωνα με στοιχεία της έρευνας, οι γυναίκες στην ΕΕ κερδίζουν κατά μέσον όρο 17.4% λιγότερα από τους άνδρες για την ίδια ή ίσης αξίας εργασία. Στην Κύπρο τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα αφού αυτό το ποσοστό φθάνει στο 21.8%, ενώ ο ρυθμός μείωσης της ψαλίδας, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, είναι πολύ αργός. Οι διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων επηρεάζουν καθοριστικά τις συνολικές αποδοχές της επαγγελματικής ζωής και ως εκ τούτου τις συντάξεις των γυναικών. Χαμηλότερες αποδοχές σημαίνουν χαμηλότερες συντάξεις και αυτό προκαλεί αυξημένο κίνδυνο φτώχειας για τις ηλικιωμένες γυναίκες.

Το χάσμα στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων είναι συνέπεια των συνεχιζόμενων διακρίσεων και ανισοτήτων στην αγορά εργασίας και υπερβαίνουν κατά πολύ το απλό θέμα της ίσης αμοιβής για ίση εργασία. Παρά τα θετικά βήματα των τελευταίων χρόνων, το φαινόμενο της γυάλινης οροφής εις βάρος της γυναίκας εξακολουθεί να υφίσταται. Τα στοιχεία που δίνει η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία στον τομέα της ανέλιξης δείχνουν ξεκάθαρα ότι η γυάλινη οροφή εμποδίζει τις γυναίκες από το να φτάσουν στην ανώτατη βαθμίδα της ιεραρχίας γεγονός που καταδεικνύει ότι υπάρχουν βαθιά ριζωμένες συντηρητικές αντιλήψεις σε βάρος των γυναικών.

Παράλληλα, εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να υφίσταται ο διαχωρισμός των επαγγελμάτων σε ανδρικά και γυναικεία. Έτσι, παρατηρείται η υποβάθμιση ορισμένων επαγγελμάτων που θεωρούνται καθαρά γυναικεία και ασκούνται μόνο από γυναίκες. Για παράδειγμα, οι γυναίκες συγκεντρώνονται κατά κύριο λόγο σε επαγγέλματα γραφείου, όπως γραμματείς, υπάλληλοι γραφείων καθώς και στις υπηρεσίες και τις πωλήσεις ενώ οι άνδρες κυριαρχούν στους χώρους της διοίκησης.

Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος χρειάζεται η κοινωνία και το κράτος να αντικρίσουν ακόμη πιο προοδευτικά το θέμα της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στον χώρο εργασίας. Πέρα από την ψήφιση νομοθεσιών, που κατά τα άλλα είναι άψογες και απολύτως εναρμονισμένες με την ΕΕ, χρειάζεται αλλαγή στη νοοτροπία και τις αντιλήψεις για το ρόλο της γυναίκας στο χώρο εργασίας και λήψη υποστηρικτικών μέτρων από το κράτος προς όφελος της εργαζόμενης γυναίκας, ειδικότερα της εργαζόμενης μητέρας, στα πλαίσια μιας ολοκληρωμένης πολιτικής. Και οπωσδήποτε, η διασφάλιση της ισότητας σε όλα τα επίπεδα εγγυάται την πλεύση της κοινωνίας μας προς την ανάπτυξη και την πρόοδο.

Κατάλογο Διοριστέων και Στρατιωτική Θητεία

Με την ενημέρωση και συζήτηση σχετικά με τον κατάλογο διοριστέων και τα παράπονα τα οποία εκφράζονται από τους άνδρες, οι οποίοι υπηρετούν διετή θητεία στα 18 και ακολούθως πάνε για σπουδές, με αποτέλεσμα να χάνουν δύο χρόνια σε σύγκριση με τις γυναίκες που ολοκληρώνουν ενωρίτερα τις σπουδές τους και εγγράφονται στον κατάλογο διοριστέων, ασχολήθηκε η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας στη σημερινή της συνεδρία.

Η βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου σε δηλώσεις της είπε πως ''επειδή ίσως είναι το μόνο θέμα που υπάρχει αδικία μεταξύ ανδρών και γυναικών εμείς διεκδικούμε αποκατάσταση της αδικίας οπουδήποτε κι αν προέρχεται''.

Πρόσθεσε ότι η επίλυση αυτού του προβλήματος θα οδηγήσει προς τη σωστή κατεύθυνση και προς την πάταξη της φυγοστρατίας.

''Καλέσαμε το Υπουργείο Παιδείας να δώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα την πρότασή του για τον κατάλογο διοριστέων, διαφορετικά εμείς ως Επιτροπή Παιδείας θα νομοθετήσουμε ούτως ώστε αυτές οι αδικίες να μην επαναλαμβάνονται'', κατέληξε.

Ομιλία της Βουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος Αθηνάς Κυριακίδου στα πλαίσια της συζήτησης στο Κεφάλαιο Δ’ σχετικά με την Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ίσων Ευκαιριών για το θέμα "Τα μέτρα που λαμβάνονται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για την εφαρμογή των νόμων που αφορούν την ισότητα ανδρών και γυναικών στην απασχόληση"

Σε μια σύγχρονη κοινωνία η ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών σε όλα τα επίπεδα είναι απαραίτητη αν θέλουμε να μιλούμε για δημοκρατική κοινωνία. Μπορεί στη δεκαετία του ’80, οι μορφωμένες και επαγγελματικά επιτυχημένες γυναίκες στην Κύπρο να ήταν η εξαίρεση, σήμερα όμως είναι ο κανόνας. Η σημερινή κύπρια γυναίκα κατάφερε να σπάσει τα δεσμά και να ξεφύγει από τους τέσσερις τοίχους του σπιτιού, να κυνηγήσει τα όνειρα και τις φιλοδοξίες της διεκδικώντας επάξια θέση στον τομέα της απασχόλησης και στην κοινωνική ζωή.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα προόδου όπως η υιοθέτηση νόμων που αφορούν την ισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα σχετικά με το χώρο εργασίας. Ωστόσο παραμένουν πολλά που πρέπει να γίνουν προκειμένου να επιτευχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στον τομέα της απασχόλησης. Πρόσφατη έρευνα της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας κατέδειξε ότι παρόλο που η Κύπρος κατέχει ένα από τα πιο ψηλά ποσοστά στην Ευρώπη σε σχέση με την συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, εντούτοις η πρόοδος αυτή δεν συνοδεύτηκε και σε άλλους τομείς έτσι ώστε να επέλθει πραγματική ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στον τομέα της απασχόλησης. Το φαινόμενο της γυάλινης οροφής, το χάσμα αμοιβών, η έλλειψη υποστηρικτικών μέτρων, η νοοτροπία και οι αντιλήψεις είναι ορισμένοι παράγοντες που λειτουργούν αρνητικά ως προς την επίτευξη αυτού του στόχου.

Χάσμα Αμοιβών: Σύμφωνα με στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, σε όλη την Ευρώπη, οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσον όρο, 15% λιγότερα από τους άνδρες για την ίδια ή ίσης αξίας εργασία. Στην Κύπρο τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερο αφού αυτό το ποσοστό φθάνει στο 22%, ενώ ο ρυθμός μείωσης της ψαλίδας είναι πολύ αργός. Οι διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων επηρεάζουν καθοριστικά τις συνολικές αποδοχές της επαγγελματικής ζωής και ως εκ τούτου τις συντάξεις των γυναικών. Χαμηλότερες αποδοχές σημαίνουν χαμηλότερες συντάξεις και αυτό προκαλεί αυξημένο κίνδυνο φτώχειας για τις ηλικιωμένες γυναίκες. Το χάσμα στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων είναι συνέπεια των συνεχιζόμενων διακρίσεων και ανισοτήτων στην αγορά εργασίας οι οποίες, στην ουσία, επηρεάζουν κυρίως τις γυναίκες. Οι διαφορές των αμοιβών συνδέονται με πλήθος νομικών, κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων που υπερβαίνουν κατά πολύ το απλό θέμα της ίσης αμοιβής για ίση εργασία.

Γυάλινη Οροφή: Παρά τα θετικά βήματα των τελευταίων χρόνων, το φαινόμενο της γυάλινης οροφής εις βάρος της γυναίκας εξακολουθεί να υφίσταται γεγονός που δεν επιτρέπει στη γυναίκα να πάρει τη θέση που της αρμόζει στα κοινωνικά και επαγγελματικά δρώμενα του τόπου. Τα στοιχεία που δίνει η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία στον τομέα της ανέλιξης δείχνουν ξεκάθαρα ότι η γυάλινη οροφή εμποδίζει τις γυναίκες από το να φτάσουν στην ανώτατη βαθμίδα της ιεραρχίας γεγονός που καταδεικνύει ότι υπάρχουν βαθιά ριζωμένες συντηρητικές αντιλήψεις εις βάρος των γυναικών. Παράλληλα, εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να υφίσταται διαχωρισμός των επαγγελμάτων σε ανδρικά και γυναικεία. Έτσι, παρατηρείται η υποβάθμιση ορισμένων επαγγελμάτων που θεωρούνται καθαρά γυναικεία και ασκούνται μόνο από γυναίκες. Για παράδειγμα, οι γυναίκες συγκεντρώνονται κατά κύριο λόγο σε επαγγέλματα γραφείου, όπως γραμματείς, υπάλληλοι γραφείων καθώς και στις υπηρεσίες και τις πωλήσεις ενώ οι άνδρες κυριαρχούν στους χώρους της διοίκησης.

Έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κατέδειξε ότι η δικαιολογία που συνήθως προβάλλεται, είναι ότι οι γυναίκες εργαζόμενες είναι λιγότερο υπεύθυνες σε σχέση με τις οικονομικές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις. Η αντίληψη αυτή, φαίνεται να ενισχύεται από τη συνεχή διαμάχη των γυναικών με τους άνδρες, σχετικά με το ποιος έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τελικά, αν και πρόκειται για λανθασμένη αντίληψη, οδηγεί τους μάνατζερ να βλέπουν αρνητικά την αναρρίχηση των γυναικών στην ιεραρχία των επιχειρήσεων που εργάζονται, θεωρώντας, ότι είναι ακατάλληλες για την υψηλή βαθμίδα. Εδώ ταιριάζει απόλυτα παραφρασμένα η παροιμία "άνδρας κερνά, άνδρας πίνει". Ας ελπίσουμε, ότι η κατάσταση αυτή θα αλλάξει σύντομα, προς όφελος των ίδιων των επιχειρήσεων, που σε πολλές περιπτώσεις αφήνουν μοναδικά ταλέντα ανεκμετάλλευτα, με την πικρία της απογοήτευσης, που πολλές φορές τις οδηγεί και σε αλλαγή καριέρας.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να αναφερθώ στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην επιτροπή ισότητας στην τελευταία σύνοδο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τον ρόλο της γυναίκας στην παγκόσμια οικονομική κρίση. Χαρακτηριστικά, ο εισηγητής του θέματος αναφερόμενος στην κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, που ως ντόμινο παρέσυρε μαζί της στην άβυσσο της κρίσης όλες τις χώρες, τόνισε ότι η κατάσταση θα ήταν πολύ διαφορετική αν ο κολοσσός ονομαζόταν Lehman Sisters, θέλοντας αστειευόμενος να καταδείξει τον σημαντικό ρόλο που μπορεί η γυναίκα να διαδραματίσει τόσο στους χώρους λήψης αποφάσεων όσο και στο χώρο εργασίας λόγω της ιδιοσυγκρασίας της. Η θέση αυτή επιβεβαιώνεται από έρευνα ομάδας βρετανών ψυχολόγων η οποία δημοσιεύθηκε στους Times του Λονδίνου, ότι εάν υπήρχε ικανοποιητικός αριθμός γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των οικονομικών κολοσσών, που θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις τους, τότε το μέγεθος της κρίσης και κατ’ επέκταση οι συνέπειες της θα ήταν σε μικρότερη κλίμακα, γιατί η γυναίκα είναι λιγότερο φιλόδοξη και λιγότερο ριψοκίνδυνη. Προτεραιότητα για αυτήν είναι η ίδια κοινωνία όπου θα ζήσουν τα παιδιά της.

Στήριξη των εργαζόμενων μητέρων: Η επίτευξη του στόχου της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στο χώρο εργασίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από την στήριξη και τις διευκολύνσεις που προσφέρονται στις εργαζόμενες μητέρες που προσπαθούν να συνδυάσουν επιτυχώς επαγγελματική και οικογενειακή ζωή. Σύμφωνα με έκθεση Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα ανδρών και γυναικών, η δυσκολία εξισορρόπησης από τη γυναίκα της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, του διπλού δηλαδή ρόλου που αυτή έχει αναλάβει στη σύγχρονη κοινωνία ως μητέρα και εργαζόμενη, αποτελεί έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την βελτίωση της θέσης της στην αγορά εργασίας.

Με λύπη μου παρατηρώ τον τελευταίο καιρό σημαντικό αριθμό εργοδοτών να απολύουν εργαζόμενες γυναίκες μόλις πληροφορηθούν ότι αυτές περιμένουν παιδί. Ο αριθμός των καταγγελιών που καταχωρήθηκαν κατά το έτος 2009 στον Μηχανισμό για την Καταπολέμηση των Διακρίσεων στους χώρους εργασίας που δημιουργήθηκε στο Υπουργείο εργασίας, δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητος και θα πρέπει να μας προβληματίσει όλους. Υπήρξαν τουλάχιστον 35 καταγγελίες, σ’ ένα εξωδικαστικό θεσμό που εγκαθιδρύθηκε και λειτούργησε σχετικά πρόσφατα, σε εφαρμογή σχετικής εναρμονιστικής νομοθεσίας. Εφόσον υπήρξαν 35 καταγγελίες, είναι πολύ πιθανόν τα κρούσματα τα οποία δεν καταγράφηκαν να είναι πολύ περισσότερα είτε γιατί οι γυναίκες δεν γνώριζαν τα δικαιώματα τους, είτε από φόβο για την μελλοντική τους επαγγελματική αποκατάσταση.

Μέτρα για Αντιμετώπιση του προβλήματος: Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος χρειάζεται η κοινωνία να αντικρίσει ακόμη πιο προοδευτικά το θέμα της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στον χώρο εργασίας. Πέραν της αλλαγής στη νοοτροπίας, το κράτος οφείλει να προχωρήσει στη λήψη μέτρων για στήριξη της εργαζόμενης γυναίκας. Η βελτίωση ή δημιουργία υπηρεσιών φύλαξης των παιδιών των εργαζόμενων μητέρων, η κάλυψη των τροφείων, ο εκσυγχρονισμός του νόμου γονικής άδειας και άδειας μητρότητας αποτελούν μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω για άλλη μια φορά τον βαρυσήμαντο ρόλο της γυναίκας στον εργασιακό χώρο και να επαναλάβω ότι ως γυναίκες μπορούμε να διαδραματίσουμε πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα της απασχόλησης. Είναι πεποίθησή μου ότι η σύγχρονη γυναίκα της Κύπρου μπορεί με τον καθημερινό αγώνα της να κερδίσει μια πιο δίκαιη κοινωνία, όχι μόνο για τον εαυτό της, αλλά για όλα τα μέλη της. Η ένταξή μας στην ΕΕ τα τελευταία έξι χρόνια μας δίνει νέες δυνατότητες να σκεφτούμε πιο ανοιχτά και να δουλέψουμε πιο συστηματικά πέρα από τη ψήφιση νομοθεσιών, που κατά τα άλλα είναι άψογες και απολύτως εναρμονισμένες με την ΕΕ. Και οπωσδήποτε, η διασφάλιση της ισότητας σε όλα τα επίπεδα εγγυάται την πλεύση της κοινωνίας μας, προς την ανάπτυξη και την πρόοδο. Η γυναίκα πρέπει να πρωταγωνιστεί στην κοινωνία, την οικογένεια, την πολιτική και η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί υποχρέωση αυτών που ασκούν εξουσία.

Απολύσεις Εγκύων Γυναικών

Στις καταγγελίες εργαζομένων γυναικών ότι απολύθηκαν όταν οι εργοδότες τους πληροφορήθηκαν πως αναμένουν παιδί, αναφέρεται σε γραπτή της δήλωση η βουλευτής του ΔΗΚΟ Αθηνά Κυριακίδου.

Στην ανακοίνωση, σημειώνεται ότι ο αριθμός των καταγγελιών που καταχωρήθηκαν κατά το έτος 2009 στο Μηχανισμό για την Καταπολέμηση των Διακρίσεων στους χώρους εργασίας που δημιουργήθηκε στο Υπουργείο Εργασίας δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητος και θα πρέπει να προβληματίσει όλους.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι υπήρξαν 35 τουλάχιστον καταγγελίες σε ένα εξωδικαστικό θεσμό που εγκαθιδρύθηκε και λειτούργησε σχετικά πρόσφατα.

«Αν υπήρξαν 35 συγκεκριμένες καταγγελίες είναι πολύ πιθανόν να υπάρχουν περισσότερα κρούσματα που δεν καταγράφονται είτε γιατί οι γυναίκες δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους είτε από φόβο για τη μελλοντική τους επαγγελματική αποκατάσταση», αναφέρει η κ. Κυριακίδου.

Η βουλευτής του ΔΗΚΟ θεωρεί ότι εν μέσω οικονομικής κρίσης χρειάζεται να αναληφθούν από την Κυβέρνηση και τη Βουλή δραστικές πρωτοβουλίες νομοθετικές και άλλες για να περιοριστεί αυτή η μορφή διάκρισης και καταλήγει αναφέροντας ότι θα ζητήσει να εγγράψει θέμα στην Επιτροπή Ισότητας της Βουλής.

Τα κέντρα εξουσίας είναι γένους αρσενικού

Παρά τις μέχρι τώρα διακηρύξεις οι γυναίκες της Κύπρου δεν αποτελούν παρά μια μειονότητα στα διάφορα πόστα που παίρνουν τις αποφάσεις στον τόπο μας. Η μεγαλύτερη απομόνωση παρατηρείται στην πολιτική, όπου τα κέντρα εξουσίας είναι γένους αρσενικού. Την κατάσταση περιγράφει σε συνέντευξή της η βουλευτής του ΔΗΚΟ Λεμεσού και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Αθλητισμός και γυναίκα» Αθηνά Κυριακίδου, η οποία υπηρετώντας χρόνια στα κοινά μεταφέρει τις εμπειρίες της.

Είναι αποδεκτό και αδιαμφισβήτητο, είπε, ότι στην κυπριακή κοινωνία και όχι μόνο, η γυναίκα τυγχάνει άνισης μεταχείρισης. Το έλλειμμα δημοκρατίας που παρατηρείται εις βάρος της γυναίκας εντοπίζεται σε όλες ανεξαίρετα τις δομές της κοινωνίας. Όσο δε πιο ψηλά στην ιεραρχία αναζητάς τη παρουσία των γυναικών, τόσο λιγότερες είναι. Απουσιάζουν σχεδόν τελείως από τις υψηλότερες βαθμίδες και από θέσεις κύρους. Όσο δε περισσότερο εντοπίζουμε το έλλειμμα ισότητας που θέλουμε να βελτιώσουμε, τόσο περισσότερο διαπιστώνουμε στασιμότητα στις αντιλήψεις. Όσο και αν γίνονται, δυστυχώς, δημόσιες φιλολογικές συζητήσεις, για την ανάγκη ισότιμης μεταχείρισης των γυναικών σε όλα τα επίπεδα δεν είναι αρκετά ώστε να αλλάξουμε νοοτροπία, αντιλήψεις και κατεστημένα.

Ωστόσο, ανέφερε, παρά το γεγονός ότι έχει καταδειχθεί η ανάγκη ενσωμάτωσης της γυναίκας στη κοινωνική πυραμίδα, οφείλουμε να πάρουμε θετικά μέτρα δράσης με καθιέρωση στόχων και ποσοστώσεων. Ίσως να χρειάζεται να είναι μόνο μεταβατικά, μέχρι την επίτευξη της ισότητας και της ισόρροπης εκπροσώπησης, μέχρι να εξαλείψουμε τις πατριαρχικές κοινωνικές δομές και τις ανισότητες.

Και πρόσθεσε: Χρειάζονται πολιτικές αποφάσεις, χρειάζονται έργα, χρειάζονται θεσμικές αλλαγές. Χρειάζεται συνεργασία και προώθηση των γυναικών ισόρροπα και από τα ΜΜΕ ώστε αυτή η πορεία αναμόρφωσης της νοοτροπίας να φέρει ένα πειστικό αποτέλεσμα προς όφελος όλων ανεξάρτητα των πολιτών. Αυτή η νοοτροπία είναι δυστυχώς αποτρεπτική, απαγορευτική για τη γυναίκα που θέλει ουσιαστικά να συμμετέχει στα κοινά, να ενεργοποιηθεί περισσότερο. Οι προκαταλήψεις είναι πολλές, ιδιαίτερα στο τομέα της πολιτικής, στα κέντρα λήψεως αποφάσεων. Ο αγώνας σκληρός και βάρβαρος. Αποτε λεί, ωστόσο, κοινό μυστικό πως οι γυναίκες όταν βρεθούμε σε συνθήκες πραγματικής ισότητας και αξιοκρατίας τα καταφέρνουμε εξίσου καλά με τους άνδρες. Το θέμα παραμένει. Να μας δοθούν οι ευκαιρίες. Να μας δοθούν οι δυνατότητες να αναμετρηθούμε με ίσους όρους. Ένα «Fair Ρlay» στην πολιτική, στα κέντρα λήψεως αποφάσεων για τη γυναίκα είναι δυστυχώς σπάνιο φαινόμενο.

Η κ. Κυριακίδου υπογράμμισε ότι: «Άνδρας κερνά, Άνδρας πίνει». Ακριβώς, επειδή, η εξουσία βρίσκεται κατ’ αποκλειστικό και απόλυτο τρόπο στα χέρια των ανδρών, μοιράζεται και μεταξύ των. Δημιουργείται το ανδρικό κατεστημένο και η πυραμίδα των θέσεων στα κέντρα εξουσίας είναι γένους αρσενικού. Οι διακρίσεις αυτές δεν εδράζονται σε αντικειμενική αξιολόγηση των ικανοτήτων των γυναικών, αλλά σε προκαταλήψεις και στερεοτυπικές συμπεριφορές. Τρανταχτό παράδειγμα στον τόπο μας οι ηγεσίες των πολιτικών κομμάτων. Δεν υπάρχει απολύτως καμία γυναίκα στην ηγετική πυραμίδα κανενός κυπριακού πολιτικού κόμματος. Συνήθως η τράπουλα είναι σημαδεμένη. Ακόμα και εάν αποφασίσει μια γυναίκα να διεκδικήσει ηγετικό αξίωμα το πεδίο είναι εχθρικό, διότι θα προσπαθήσει να διεισδύσει σε «ταράφκια» ανδρικά. Εύκολα θα σπάσει τα μούτρα της. Είμαστε περισσότερες από 50% και θα μπορούσαμε εάν πραγματικά το πιστεύαμε να καθορίζαμε με την ψήφο μας την ισότητα και τη δημοκρατία. Έχουμε τη δύναμη.

Όμως και εμείς οι ίδιες οι γυναίκες μεγαλώσαμε σε πατριαρχικές οικογένειες. Ο διορισμός γυναίκας σε κέντρα λήψεως αποφάσεων στην Κύπρο δεν υπερβαίνει το 10%. Γίνεται μόνο για να δίνεται η εικόνα της σύγχρονης κοινωνίας. Υπουργικό Συμβούλιο, Συμβούλια Ημικρατικών Οργανισμών.

Δεν είμαστε για τη χαμηλή πολιτική

Η Αθηνά Κυριακίδου ανέφερε πως τα ΜΜΕ δεν προβάλλουν συνήθως τις γυναίκες εξίσου με τους άνδρες. Ακόμα και όταν προσκαλούνται, είτε συναγωνίζονται οι γυναίκες μεταξύ τους, είτε προσκαλούνται για θέματα «χαμηλής» λεγόμενης πολιτικής, είπε και πρόσθεσε: Παρόλο που οι μετρήσεις δείχνουν ότι τα κοινωνικά θέματα είναι και καυτά θέματα και απασχολούν τον πολίτη. Ας θυμηθούμε τις πρόσφατες αμερικανικές προκριματικές εκλογές για το χρίσμα του υποψηφίου για τους Δημοκρατικούς. Στη Χίλαρι οι δημοσιογράφοι αξιολογούσαν τα ρούχα. Αναφέρονταν στο κίτρινό της ταγιέρ σε αντίθεση με τον Ομπάμα που βαρύτητα είχαν οι πολιτικές του θέσεις.

Ένα δίλημμα, τόνισε, που συνήθως μας απασχολεί ως γυναίκες πολιτικοί είναι: «Να αναδείξουμε τη διαφορετικότητά μας, αναδεικνύοντας τα κοινωνικά και ευαίσθητα θέματα που ως γυναίκες και μητέρες μάς αγγίζουν ή να αναδείξουμε το “ανδρικό” μας προφίλ του πολιτικού;» Αυτό άραγε ζητά η κυπριακή κοινωνία για να μας καταξιώσει ως πολιτικούς; Σ’ αυτό νομίζω οφείλει να απαντήσει ο πολίτης, ο ψηφοφόρος. Εάν θέλει την παρουσία της γυναίκας στην πολιτική, στα κοινά, οφείλει να ξεπεράσει τις προκαταλήψεις και τα ταμπού του και να δώσει δύναμη και στη γυναίκα. Προς όφελος της δημοκρατίας. Προς όφελος της ποιότητας ζωής όλων μας.